اطلاعات بهداشتي وزيست- پزشكي

اساسا اطلاعات بهداشتي وزيست- پزشكي گونه اي ازاطلاعات ودانش است كه مورد نياز تمامي گروه هاي كاركنان ودست اندركاران بهـداشت بـراي انجام كارهايشان است.ايـن اطلاعات شامـل تو ليد- ترويج، تو زيع وارزيابي طيـف گسترده اي ازوسايل ارتباطي است بصورت چاپ شده،طرحهاي مختلف ،وسايل الكترونيك،وسايل سمعي وبصري و غيره.

توجه: دو راه براي انتقال اطلاعات بهداشتي و زيست- پزشكي براي استفاده كنندگان بالقوه وجود دارد:

1- انتشار اطلاعات

2- انتقال اطلاعات براي انتشارانتخابي و حمايت اطلاعاتي . اين واژه ها درزيرتعريف شده است:

انتشار اطلاعات

انتشار اطلاعات :قابل دسترس ساختن هرنوع اطلاعاتي است به قصد رسيدن آنها به دست افراد بيشتر تا حد ممكن.

توجه:اكثر كتابها و مجلات تو ليدشده توسط ناشران خصوصي كه ازكانال هاي معمول تجاري به بازار عرضه مي شوند، مثال تيپيكي است براي انتشار اطلاعات.

 هركس كه به اين نوع از اطلاعات علاقمند است، مي تواند آن رابخرد و يا از طريق مراكز مشاوره واقع دركتابخانه ها يا موسسه ها به رايگان وبه صورت كپي تهيه كند. بعنوان مثال«مجله كارديولوژي» عمدتا مورد علاقه متخصصين قلب خواهد بود.

حمايت اطلاعاتي: تامين اطلاعات براي مراكز وابسته يا از آن مراكز و استفاده مداوم از اطلاعات مناسب، حساس و دقيق مورد نياز براي به نظم و ترتيب كشيدن امور،تامين بودجه،اجرا،پيگيري و ارزيابي .

توجه: درحقيقت حمايت اطلاعاتي مجموعه اطلاعات مورد نياز يك موسسه براي اجراي يك برنامه است و نه بيشتر.حمايت اطلاعاتي پيش نياز هربرنامه ريزي يا برنامه ريزي مجدد پس از ارزيابي، وهمچنين پيش نياز براي      WHO  وفرايند مديريت براي توسعه بهداشت ملي(MPNHD) است.

انتقال اطلاعات و انتشار انتخابي اطلاعات

رونددستيابي به گروه ها ي بخوبي معين شده دريافت كنندگان اطلاعات، يعني دستيابي به مخاطبين اصلي اين اطلاعات،راهمراه بااطلاعاتي كه بطور اختصاصي براي ايشان فراهم آمده اند، انتقال اطلاعات يا انتشار انتخابي اطلاعات مي نامند.

توجه:مطلوب ان است كه اطلاعات هرگز حاوي داده هاي خام نباشد، بلكه توليد كننده يا منابع واسط بايد آنها را«تحليل كنند،چكيده اي ازآنها بدست آورند وتركيبشان كنند»،بطوري كه در حل مسايل بهداشتي دريافت كنندگان اين اطلاعات ارزش عملي داشته باشند.

سيستم اطلاعاتي بهداشتي كشور

سيستم اطلاعات كشور (NHIS) شامل مكانيسم ها وروش هايي در داخل كشور هستند كه عمدتا هدف كسب، تجزيه و تحليل اطلاعات مورد نياز گروه هاي زير رادنبال مي كنند:

الف- برنامه ريزان ومديران در تمام سطوح بهداشتي براي طراحي ،برنامه ريزي ، تامين بودجه، پيگيري،كنترل، ارزيابي و هماهنگي برنامه هاي بهداشت ملي.

ب- ساير اعضاي گروه هاي حرفه اي بهداشت- مراقبين بهداشتي (مثل كاركنان مراكز درماني وبهداشتي،وافرادي كه در بهداشت عمومي كار مي كنند،مهندسان بهداشت، كاركنان دندانپزشكي،داروسازان، و ساير كاركنان فرعي تمامي اين گروه ها)پژوهشگران بهداشتي،آموزگاران و مربيان بهداشت هركدام براي حمايت ازنقش مربوط به خود دربرنامه بهداشت ملي اين اطلاعات را بكارمي برند.همچنين اين سيستم اطلاعات خاص بهداشتي را براي استفاده كنندگان خارج از حرف پزشكي ، بخصوص سياستگزاران كشور، برنامه ريزان اقتصادي و عموم مردم فراهم مي كنند.

كلمه ملي (national) بايد به معني «دربرگيرنده تمامي يك كشور يا يك قلمرو »درنظر گرفته شود. با اين وجود ، ممكن است اين پوشش ناقص باشد يا بخوبي تعميم داده نشده باشد.عبارت «اطلاعات بهداشتي» به توجه ويژه اي نياز دارد. اطلاعات نه همان داده ها است ونه دانش . داده هاي ممكن است تجزيه و تحليل شده و پردازش شوند تا به اطلاعات تبديل شوند.همانطوري كه،بعنوان مثال،داده هاي خام آماري براي تعيين ميزان بروز يا ميزان شيوع بيماري مورد استفاده قرارمي گيرند. عملكرد اطلاعات افزايش دانش يادرك آن است،و اطلاعات بهداشتي اطلاعاتي هستند كه به دانش و درك كمك مي كنند تا در جاي خود بخشي از پايه اي باشد براي تصميم گيري ها در مورد توسعه و اداره خدماتي براي بهبود بهداشت و مراقبت بهداشتي.

 منبع:طرح ملی اطلاعات بهداشتی و زیشت - پزشکی در جمهوری اسلامی ایران.- مترجمين: فريدون آزاده- محبوب رياضي،اقدس تقي زاده...- تهران- ۱۳۷۱