ابرداده
يا به زبان ديگر ابرداده اطلاعاتي است كه به صورت انعكاسي اطلاعات ديگر را مشخص ميكند. يعني دادهأي درباره دادهها ميباشد. اصطلاح ابرداده، اصطلاح جديدي نيست . كتابداران سالهاست كه در كتابخانهها به فهرست نويسي كتابها و مجلات ميپردازند. فهرست كتابخانه خود نوعي ابرداده است كه براي يافتن كتابها و مجلات در زمينههاي موضوعي خاص و بازيابي آنها از قفسه كتابخانه مورد استفاده قرار ميگيرد.
در واقع همانطور كه فهرستهادر كتابخانهها براي جستجو، سازماندهي و بازيابي منابع كتابي و غيركتابي مورد استفاده قرار ميگيرد، ابرداده نيز همچون فهرستي براي جستجو، سازماندهي و بازيابي منابع الكترونيكي موجود در شبكه جهاني اينترنت مورد استفاده قرار ميگيرد.لذا با توجه به تعاريف بالا روشن ميگردد كه ابرداده در واقع نوعي روش و ابزار براي سازماندهي و بازيابي منابع الكترونيكي شبكه اينترنت ميباشد.
براي عينيتر نمودن مفهوم ابرداده ميتوان به اين نكته اشاره كرد كه اطلاعات ابرداده أي در مورد يك منبع الكترونيكي براي مثال در محيط وب شامل اطلاعات مربوط به عنوان سايت يا منبع، موضوع، پديد آورنده سايت، ناشر، تاريخ نشر يا ايجاد سايت ، جزئيات مالكيت معنوي اثر، زبان، پوشش، توصيف و كليد واژههاي قابل جستجو براي هر منبع و كدها و نشانههايي براي ردهبندي محتوايي مدارك ميباشد.شايان ذكر است كه نشانههاي ابردادهأي در شرايط عادي در مرورگرهاي وب نشان داده نميشوند ، اما با انتخاب گزينه source از منوي view.در هر كدام از مرورگرهاي وب نظير اينترنتاكسپلورر و يا نت اسكيپ ميتوان ابرداده هر سايتي را ملاحظه نمود.
دلايل گسترش ابرداده
نحوه توليد و ايجاد ابرداده
با توجه به اينكه ابرداده هرمنبع الكترونيكي ميتواند بصورت يكپارچه در خود منبع يا جدا از آن توليد شود، دو روش مشخص براي توليد و ايجاد ابرداده وجود دارد.
1-كدگذاري همزمان عناصر ابردادهاي در منابع از طريق استانداردهايي چون زبان نشانهگذاري فرامتن، زبان نشانهگذاري گسترش پذير و زبان نشانهگذاري استاندارد عموميتوسط پديدآورندگان وب در جريان ايجاد صفحات وب
2-كدگذاري غير همزمان بعد از ايجاد صفحات وب و يا به عبارتي ديگر ايجاد پايگاه اطلاعاتي از ركوردهاي ابرداده أي كه اين پايگاه جدا از منابع الكترونيكي و با استفاده از نظامهاي مديريت پايگاه اطلاعاتي طراحي ميشود و اين امر ميتواند بعد از ايجاد صفحات وب توسط متخصصان فهرستنويسي و كتابداران انجام بگيرد.
در حقيقت ابرداده را ميتوان در حين خلق يك منبع يا پس از توليد و اشاعه منبع به عنوان بخشي از فرايند فهرستنويسي انجام داد.
متخصصان عقيده دارند كه روش اول يعني ايجاد ابرداده همزمان با توليد منبع الويت داشته و با صرفهترين روش ميباشد. زيرا با رشد و گسترش فوقالعاده و شتابناك منابع الكترونيكي، فهرستنويسي منابع الكترونيكي پس از خلق و توليد آن امري سنگين ، هزينهبر و زمان بر خواهد بود. بنابراين بهتر است كه ابرداده هر منبعي در همان مرحله اول يعني در زمان ايجاد صفحات وب توليد شود.
نمونه يك ركورد ابردادهاي
يك ركورد ابردادهاي شامل عناصر از پيش تعريف شدهاي است كه نمايانگر صفات و ويژگيهاي يك منبع اطلاعاتي هستند و به نوبه خود ممكن است يك يا چند ارزش داشته باشد. برخي از اين عناصر در ارتباط با محتواي منبع، بعضي در ارتباط با مالكيت معنوي اثر و برخي ديگر با ظاهر فيزيكي منبع در ارتباط هستند
فعالیت وبلاگ در حوزه ی کتابداری و اطلاع رسانی است.