پيايندها دسته اي ازمنابع اطلاعاتي هستند كه به دليل انتشار مداوم ومنظم و تنوع زياد مورداستقبال كتابخانه ها وافراد هستند.پيايند ها يانشريات ادواري نشريه هايي هستند كه به طور مسسلسل و در فاصله زماني معين يا غيرمعين منتشر مي شوند وقاعدتا به طور نامحدود ادامه مي يابند.پيايندها شامل مجلات ، سالنامه ها،يادبودها وخلاصه مذاكرات و نظاير آن است.

درتعريف مجله آمده است نشريه اي با عنوان مشخص كه به صورت شماره ها يا جزوه هاي پياپي بافاصله زماني منظم براي مدت نامحدود منتشر مي شودوحاوي مقالاتي درباره موضوع خاص يا گروه معيني اختصاص داشته باشد.فاصله زماني شماره هاي يك مجله معمولا بيش ازسالي يك شماره است.واژه هاي پيايندها وادواري ها ونيز مجله و نشريه تخصصي معمولا به جاي هم به كار مي روند،اما تفاوت هاي ظريفي با هم دارند.معمولا پيايند ها شامل نشرياتي است كه به صورت سالانه توشط بعضي از سازمان ها منتشر مي شود. در حقيقت پيايند نسبت به ادواري واژه هاي عام ترميباشد.برخلاف نشريات تخصصي(Journal)،مانند“فصلنامه كتابً،كه داراي مقالات تخصصي است ومعمولا براي گروه هاي علمي و دانشگاهي منتشر مي شوند،مجله (magazine)،مانندكيهان ورزشي،داراي مخاطباني عموم تراست.امروزه علاوه برشكل چاپي به صورت الكترونيكي نيز منتشر مي شوند.

استانداردهاي كتابخانه دانشگاهي ايران توصيه مي نمايد بين 30 تا 70 درصد بودجه خريد منابع اطلاعاتي دانشگاه به اشتراك مجلات اختصاص يابد.باتوجه به ماهيت نشريات ادواري و اهميت ويژه آن در كتابخانه ها بسياري از نشريات ادواري به خصوص چكيده نامه ها توسط ناشران و توليد كنندگان به صورت الكترونيكي و با توانمندي ها وقابليت هاي ويژه به كتابخانه ها ارائه مي شود.امروزه به عنوان پايگاه هاي اطلاعاتي رايانه اي وبه شكل ديسك هاي فشرده يا از طريق اينترنت كتابخانه ها واشخاص ارائه مي شود.

باورودفناوريهاي جديد اطلاعاتي درحوزه كتابداري و اطلاع رساني فرآيندهايي مانندنشرالكترونيكي ،نشرروميزي،مجلات الكترونيكي و موارد مشابه نيز مطرح مي شود.بااستفاده ازاينها دسترسي به انواع كتابشناسيها ،مجلات و ديگر منابع با سرعت و دقت بيشتري صورت مي گيرد.بدين معنا كه درحال حاضر بتدريج ديگرلزومي ندارد تاكتابشناسي ملي و ديگر ابزارهاي كتابداري مثل مستند مشاهير و سرعنوانهاي موضوعي به صورت چاپي دراختيار كتابخانه قرارگيرد و مي توان آنها را به صورت رسانه هاي الكترونيكي ،بويژه سي دي رام،دراختيار داشت.از طريق نشر الكترونيكي و شبكه هاي داخلي و خارجي نيز مي توان به اين منابع دست يافت .

ادواري هاي الكترونيكي

دو دسته كلي ادواري هاي الكترونيكي عبارتند از:1) ادواري هاي الكترونيكي قابل حمل مانند ديسك هاي نوري،ديسك هاي لرزان وغيره،2) ادواري هاي الكترونيك درون خطي كه تمامي فرايند هاي توليد ،توزيع ودسترسي به آنها از طريق شبكه هاي اطلاعاتي مانند اينترنت انجام مي شود.به همين دليل به آنها مجلات اينترنتي،مجلات شبكه اي و  مجلات الكترونيكي نيز مي گويند

.امروزه بيشتر ادواري هاي الكترونيكي به صورت درون خطي منتشر شوند:1) حذف محدوديت هاي زماني در دسترسي به محتويات،بدين معنا كه كتابخانه ها و تمامي كاربران مي توانند درهر زماني از شبانه روز،24 ساعت و بدون مراجعه به كتابخانه از آن استفاده كتتد.2)حذف محدوديت هاي مكاني؛ادواري هاي الكترونيكي درون خطي را مي توان بدون مراجعه به كتابخانه و در هر محل دلخواه مانند خانه،اتاق كار،مسافرت و غيره استفاده نمود.3)ارائه خدمات اشاعه گزينشي اطلاعات،خدمات آگاهي رساني جاري و خدمات فهرست مندرجات به صورت خودكار،روزآمد و رايگان؛افراد مي توانند خدمات فوق رابا مراجعه به سايت ميز بان و اعلام علايق خود از طريق پست الكترونيكي دريافت نمايند.4)امكان ارائه خدمات تحويل مدرك؛بدين ترتيب كه به جاي اشتراك دوره كامل مجله فقط هزينه مقاله مورد استفاده پرداخت مي شود.5)امكان ارسال نتايج جست وجو براي افراد ديگر.6)تسهيل سفارش ائتلافي؛بدين ترتيب كه چندين كتابخانه از طريق ائتلاف با هم مي توانند امكان دسترسي به مجلات متعددي را از ناشران مختلف فراهم كتتد تا كاربران آنها بتوانند از هر نقطه اي از كتابخانه،به اين منابع دسترسي يابند.7)ارائه خدمات يكپارچه؛بدين معني كه تمامي فرآيندهاي مربوط به انتخاب،سفارش،پرداخت،دريافت متن كامل،ارسال نتايج كاوش و غيره را مي توان به صورت همزمان و يكباره مديريت كرد.

منبع: