چگونه گیرایی خود را برای مطالعه افزایش دهیم؟
۹ نکته در٬روش مطالعه :
۱)به قول جانسون٬خوب کتاب خواندن را نمی توان از خواص مادرزادی دانست.برای قرائت بدون شک پرورش خاصی لازم است.
۲)بهترین روش کتابخوانی در مجموع روشی است که خواننده در این کار بتواند زیبایی های
چیزی را که می خواند در یابد و به هنگام لزوم معایب آن ها را بفهمد و این البته از راه پرورش و ممارست حاصل میگردد.
۳)در معانی کلماتی که برای نخستین بار به آن ها بر میخورید دقت کنید٬بیهوده تصور نکنید که سیاق مطلب آن معنای را برای ما کشف میکند،همان زمان بهترین وقت برای رفتن به سراغ فرهنگ لغت است.
۴)امیل فاگه٬نویسنده فرانسوی٬عقیده دارد که باید در خواندن کتاب استقامت داشته باشیم٬استقامت لجاجت نیست بلکه نوعی بردباری است که ذوق ما را می پرورد.
۵)مون تنی معتقد است که برای وصول به عمق معنای یک کتاب خوب باید آن را دوبار بخوانیم و با آن تماس دائمی داشته باشیم٬یک اثر بها ما را مدتها سعادتمند میسازد٬نمیتوانیم با یک بار خواندن به این درجه از خوشبختی برسیم٬هر چند در این یکبار دقت فوق العاده به کار بریم.
۶)یکی از روش های خوب مطالعه استفاده از یادداشت برداری است فقط توجه کنید به جای یادداشت رونویسی نکنید!طرح های گوناگون بریزید٬نکات مهم یادداشت را برجسته بنویسید.اگر مطلبی را درک نمیکنید ٬به صورت سوال یادداشت بردارید.
۷)در کتابها ٬هنگام مطالعه ابتدا خلاصه مطلب را که اغلب در ابتدای مقاله یا کتاب آمده است بخوانید.
۸)از همان زمان مطالعه٬برای به کار بستن آنچه می آموزید ٬برنامه ریزی کنید «مطالعه و عمل نکردن مانند شخم زدن و بذر نپاشیدن است»
۹)و به قول بیکن (برخی کتب را باید چشید٬بعضی دیگر را باید بلعید و قلیلی رو باید جوید و هضم کرد)
۲ نکته در موضوع مطالعه :
۱)ارل.اف-رسکامون می گوید:چنان که در انتخاب دوست برای خود دقت میکنید٬در انتخاب نویسنده نیز برای خواندن خود دقت کنید.
۲)آندره مورو عقیده دارد٬بعد از کتب آسمانی شریف ترین و مفیدترین کتاب ها بیوگرافی ها هستند.و به قول رنه دکارت مطالعه یگانه راه آشنایی با بزرگان روزگار است که قرن ها پیش از این دنیا به سر برده اند و اکنون زیر خاک منزل دارند.
۷ نکته در کارایی مطالعه :
۱)کیفیت مطالعه را بالا ببرید٬به رو خوانی سطحی در حال پراکندگی فکر قناعت نکنید٬با مفهوم و معنای مطلب ارتباط برقرار سازید٬تا آنچه که مورد نیاز است به خوبی درک کنید.
۲)حجم مطالعه حواس شما را پرت نکند٬مطالعه بیشتر و سریعتر تنها بهانه ای برای بیشتر دانستن است. پس ابتدا ّنچه را می خواهید بدانید و بفهمید برداشت کنید.و آنگاه با کلمات«سرعت»و«بیش تر»وسوسه شوید.
۳)قبل از آنکه از موضوع اصلی کتاب منحرف شوید و به مطلب دیگری بپردازید٬قسمت هایی را که دوست دارید به خاطر بسپارید و مشخص کنید.
۴)حتما برای مطالعه خود برنامه ریزی داشته باشید.
۵)میان مطالعه و سایر کارهای خود تعالی به وجود آورید که هم از خواندن خسته و دلزده نشوید و هم تجربه و عمل را به بهره وری مطالعه خود بیفزایید.
۶)به یاد داشته باشید علاقه و انگیزه در مورد مطلبی که برای مطالعه انتخاب کرده اید به بهره وری شما از آنچه می خوانید بسیار می افزاید.
۷)رنگ کاغذ٬رنگ قلم٬نحوه نشستن٬فاصله چشم با کتاب٬نور محیط وسایر شرایط مکانی نیز همان گونه که می دانید در کارایی مطالعه شما موثر است.
۵ نکته در تمرکز مطالعه :
۱)علاقه به موضوع مورد مطالعه یکی از علل مهم ایجاد تمرکز و دقت در حین مطالعه است.
۲)هماهنگی اراده و تخیل در این رابطه کارساز است٬به عبارت دیگر چشمان فرد به صفحه کتاب است و افکارش در حال پرواز به دور دست ها نباشد.
۳)برخی مسائل جسمی و روحی نیز می تواندتمرکز فرد را بر هم بزند٬مانند گرسنگی ٬تشنگی٬سردرد٬نگرانی و اضطراب.
۴)یکی از مهمترین عامل بر هم خوردن تمرکز عجله و شتاب است.این حالت سطح مطالعه را نازل می کند و تمرکز را بر هم میزند.
۵)انتخاب زمان مناسب از عوامل ایجاد تمرکز است مثلا پس از استراحت خصوصا در صبحگاهان بهترین تمرکزو در ساعات خستگی و کسالت نامناسب ترین تمرکز وجود دارد.
۴ نکته در سرعت مطالعه :
۱)اگر قصد دارید سرعت مطالعه را افزایش دهید٬حتما ابتدا به فهرست مندرجات کتاب٬ نظری دقیق بیندازید تا کلیت کتاب را بدست آورید.
۲)تمرین کنید٬به جای درک لغت به لغت یک جمله٬به درک گروهی لغات عادت کنید.
۳)یکی از عوامل «کندخوانی»برگشت است:یعنی آنکه فرد مرتب نگاه خود را به خطوط پیشین برگرداند٬این کار تمرکز فرد را از میان میبرد و وقت زیادی را تلف میکند٬هنگام مطالعه چشم باید به طور مستقیم و به موازات صفحه حرکت کند و از پریدن به سطور بالا و پایین دوری جوید.
۴)کسانی که با انگشت خط مورد مطالعه را دنبال میکنند٬باید این عادت را ترک گویند٬زیرا در تند خوانی فقط چشم کار میکند نه دست ونه زبان.
در این دنیای شتاب زده که با«بحران قرائت»رو به رو شده است٬دردی از این عمومی تر نمی توان یافت که مردم کم می خوانند٬سریع و شتاب زده می خوانند٬بد می خوانندو...این عبارت را دکتر جانسون در کتاب خویش به کار برده است و بسیار ابراز نگرانی کرده است.
واقعا سرنوشت کتاب وکتاب خوانی به کجا خواهد کشید؟او می گوید:«مردم گویی امروز از کتاب می ترسند.ااین بیماری متاسفانه عمومی و همه گیر شده و شاید بهتر باشد آن را بیماری ترس از کوشش نام نهاد»
منابع
هنر کتاب خواندن٬آوریل جانسون.
۵۰۰ نکته درباره مطالعه٬فیل رس.
مطالعه روشمند٬عین الله خادمی.
روش های تسریع در خواندن و درک٬محمد حسین حق جو.
چگونه فرزندم را به مطالعه علاقه مند کنم٬مانفرو وسپل.
۴۵۰۰ سخن از بزرگان٬مجید اصلان پرویز.
سلسله مقالات(دانش٬مطالعه٬کتاب)حسین خنیفر.
اندیشه بزرگان٬حسین رحمت نژاد.
فعالیت وبلاگ در حوزه ی کتابداری و اطلاع رسانی است.